Rodzaje leasingu w Polsce – który wybrać?

Leasing to jedno z popularnych narzędzi finansowania samochodów, maszyn, urządzeń i innych aktywów potrzebnych do prowadzenia firmy. Nie jest jednak rozwiązaniem jednolitym – przedsiębiorca może spotkać się m.in. z leasingiem operacyjnym, finansowym czy zwrotnym. Każdy z nich działa nieco inaczej i może odpowiadać innym potrzebom biznesowym.

Wybór odpowiedniego wariantu ma znaczenie nie tylko dla wysokości miesięcznych zobowiązań, ale również dla sposobu rozliczania kosztów, amortyzacji, VAT czy własności przedmiotu. Dlatego warto znać podstawowe różnice.

Dwa podstawowe rodzaje leasingu stosowane w Polsce to leasing operacyjny i finansowy. Różnią się przede wszystkim sposobem rozliczenia podatkowego i amortyzacji przedmiotu.

W leasingu operacyjnym odpisów amortyzacyjnych dokonuje finansujący. Przedsiębiorca korzystający z przedmiotu może natomiast – przy spełnieniu odpowiednich warunków podatkowych – zaliczać opłaty wynikające z umowy do kosztów uzyskania przychodu. Po zakończeniu umowy może mieć możliwość wykupu przedmiotu na ustalonych wcześniej warunkach.

Istotny jest także czas trwania umowy. Aby leasing ruchomości spełniał warunki podatkowe właściwe dla leasingu operacyjnego, umowa powinna zostać zawarta na co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji.

W leasingu finansowym sytuacja wygląda inaczej. To korzystający dokonuje odpisów amortyzacyjnych, a do kosztów podatkowych może zaliczać m.in. część odsetkową opłat leasingowych. Różnice dotyczą również rozliczenia VAT i sposobu przejścia własności przedmiotu.

Dlatego odpowiedź na pytanie „leasing operacyjny czy finansowy?” zależy przede wszystkim od sytuacji firmy, rodzaju finansowanego aktywa oraz oczekiwanego sposobu jego rozliczenia.

Skala wykorzystania leasingu w Polsce pozostaje bardzo duża. Według Głównego Urzędu Statystycznego w 2024 r. 87 badanych przedsiębiorstw leasingowych zawarło 594 tys. nowych umów dotyczących 796 tys. przedmiotów o łącznej wartości 89 mld zł.

Dane dotyczące udziału leasingu operacyjnego i finansowego mogą różnić się w zależności od przyjętej metodologii. ZPL zwraca uwagę, że leasing jest odmiennie definiowany na gruncie prawa cywilnego, podatkowego i rachunkowości. Sposób klasyfikowania leasingu może zależeć od przyjętej perspektywy – podatkowej, prawnej czy rachunkowej. ZPL zwraca uwagę, że pojęcia te są różnie definiowane w poszczególnych dziedzinach prawa.

Dlatego przy wyborze finansowania ważniejsze od samej nazwy produktu jest sprawdzenie, jak konkretna umowa będzie rozliczana i jakie skutki będzie miała dla przedsiębiorcy.

Innym rozwiązaniem jest leasing zwrotny. W tym przypadku przedsiębiorca posiada już określony składnik majątku – np. samochód, maszynę czy urządzenie – i sprzedaje go finansującemu, a następnie korzysta z niego na podstawie umowy leasingu.

W praktyce pozwala to uwolnić środki zamrożone w majątku firmy, nie rezygnując jednocześnie z możliwości dalszego korzystania z danego aktywa. Leasing zwrotny pozwala przedsiębiorcy uwolnić kapitał zgromadzony w posiadanym majątku, a jednocześnie nadal korzystać z danego samochodu, maszyny czy urządzenia.

Pozyskany w ten sposób kapitał przedsiębiorstwo może przeznaczyć np. na kolejne inwestycje, bieżącą działalność czy poprawę płynności finansowej.

Leasing zwrotny wymaga jednak dokładnej analizy konsekwencji podatkowych i księgowych konkretnej transakcji. Nie powinien być więc traktowany wyłącznie jako szybki sposób pozyskania gotówki.

Z leasingu mogą korzystać również osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. W takim przypadku mówimy o leasingu konsumenckim.

Po zakończeniu leasingu konsumenckiego klient może mieć możliwość wykupu przedmiotu na warunkach określonych w umowie. Zasady wykupu, wymagania wobec klienta oraz sposób oceny jego sytuacji finansowej zależą od oferty i procedur konkretnego leasingodawcy..

Leasing można podzielić także ze względu na podmioty uczestniczące w transakcji.

W leasingu bezpośrednim właściciel lub producent przedmiotu przekazuje go korzystającemu na podstawie umowy leasingu.

Znacznie częściej spotykany w praktyce jest model pośredni. Uczestniczą w nim trzy strony: dostawca, firma leasingowa oraz korzystający. Finansujący kupuje wskazany przedmiot od dostawcy, a następnie przekazuje go przedsiębiorcy do korzystania. W leasingu pośrednim uczestniczą trzy strony: dostawca przedmiotu, firma leasingowa oraz korzystający. Leasingodawca kupuje wskazany przedmiot od dostawcy, a następnie przekazuje go korzystającemu na zasadach określonych w umowie.

Nie ma jednego wariantu, który będzie najlepszy dla każdego przedsiębiorcy.

Jeżeli firmie zależy na rozłożeniu kosztów inwestycji i określonym sposobie ich podatkowego rozliczenia, może rozważyć leasing operacyjny. Jeśli istotne jest amortyzowanie przedmiotu po stronie korzystającego, warto przeanalizować leasing finansowy. Z kolei przedsiębiorstwo posiadające wartościowe aktywa, które chce uwolnić część zamrożonego w nich kapitału, może zainteresować się leasingiem zwrotnym.

Ostateczna decyzja powinna uwzględniać m.in. sytuację finansową i podatkową przedsiębiorstwa, rodzaj przedmiotu, planowany czas korzystania z niego oraz to, co ma się z nim stać po zakończeniu umowy.

Z perspektywy Msleasing wybór rodzaju leasingu powinien zaczynać się nie od pytania „który leasing jest najlepszy?”, ale „czego potrzebuje firma?”.

Dla jednego przedsiębiorcy najważniejsze będzie ograniczenie początkowego zaangażowania własnych środków, dla innego sposób rozliczenia inwestycji, a dla jeszcze innego możliwość przejęcia przedmiotu po zakończeniu finansowania.

Dlatego przed podpisaniem umowy warto porównać nie tylko wysokość rat. Znaczenie mają również opłata początkowa, okres finansowania, wartość końcowa, zasady wykupu oraz konsekwencje podatkowe.

W Msleasing pomagamy przeanalizować te elementy i dobrać rozwiązanie odpowiadające konkretnej inwestycji oraz potrzebom przedsiębiorstwa. Bo właściwie dobrany leasing powinien przede wszystkim wspierać firmę w realizacji jej planów.

• Główny Urząd Statystyczny, „Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2024 r.” – oficjalne dane dotyczące liczby i wartości nowych umów leasingowych.
• Związek Polskiego Leasingu, „Leasing operacyjny czy leasing finansowy?”, 6 lutego 2025 r. – charakterystyka podstawowych rodzajów leasingu.
• Związek Polskiego Leasingu, Słownik – definicje leasingu operacyjnego i finansowego.
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 23b – warunki podatkowe dotyczące okresu umowy leasingu.
• Materiał źródłowy przekazany do opracowania – charakterystyka leasingu operacyjnego, finansowego, zwrotnego, konsumenckiego oraz podziału na leasing bezpośredni i pośredni.